İzmir kentsel ulaşım ve raylı sistem yatırım projesi fizibilite raporunun işletilme periyodu değerleri ile uyumunun karşılaştırılması

Abstract

Dünyanın bir çok kentinde tramvaydan metroya kadar çeşitli raylı sistemler kentiçi ulaşımında kullanılmaktadır. Gelişmekte olan ülke kentlerinin çoğunda görüldüğü üzere, kentlerin genişlemesi, yön ve büyüklüklerinin istenilen biçimde kontrolü güç olmaktadır. Nüfusun ve kırsal kesimlerden şehir merkezlerine göçlerin artması, kentlerin genişlemesi belirli bir zamandan sonra yolculuk hacminin artması, ancak raylı sistemlerin de kullanıldığı bir ulaşım sistemi ile çözümlenebileceği gerçeğini gözler önüne sermektedir. Amaç, belirli hacim ve nitelikteki ulaşım gereksinimlerini uygun koşullarla sağlarken, gelişmelere de uyarlanabilecek, kentin ekonomik, toplumsal ve kentsel özelliklerini de göz önünde bulunduracak ulaşım sistemleri seçmektir. Bu çalışmada İzmir'de Eylül 2000 yılından beri işletilmekte olan İzmir Metrosu'nun verimliliğinin yolculuk hacmi açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. İşletilmeye başlandığı yıldan itibaren taşınmış toplam yolcu sayılarından yola çıkarak, gelecek yıllarda taşınabilecek yolcu sayıları hesaplanmıştır. Bu değerler İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan "Kentsel Ulaşım Ve Raylı Sistem Yatırım Projesi Fizibilite Raporu"nda öngörülen değerler ile kaişılaştırılmıştır. Ortaya çıkan farkın olabilecek nedenleri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu değerlendirme yapılırken, ilk yatırım maliyeti, bakım, onarım, işletme maliyeti ve elde edilen gelirler de dikkate alınmıştır. Çalışmanın sonucunda; işletilmekte olan metronun raporda öngörülen günlük yolcu sayılarına ancak metronun geçgisi üstündeki yerleşim yerlerine diğer toplu taşıma araçları ile olan ulaşımın kaldırılması, geçgi uzunluğunun artırılması, buna bağlı olarak da kullanıcı sayısmm artması ile istenilen değerlere ulaşabileceği ve kentiçi ulaşımı için İzmir Metrosu'nun daha verimli hale geleceği belirlenmiştir. IşılGURSOYVI The metropolitan transportation systems of many big metropolitan areas of the world use the railroads in abroad spectrum starting from light to heaviest rail-system increasingly. As seen in many developing cities, the metropolitan transportation system may be solved only by railroad transportation system because of the directions and volumes of expanding ot the cities are not fully under control. May affected the public transport system selection. The main purpose of this study suitable transportation system that provides better conditions for passenger is adoptable to developments; it takes into consideration of the economical, social and metropolitan features of the city. In this study, the productivity of the Light Railway Izmir/Turkey which is under operation since September 2000 has been evaluated in point of passenger volume. The number of passenger in future has been calculated based on the previous data collected. These predictive volumes has been compared eith foreseen values in the report "Kentsel Ulaşım ve Raylı Sistem Yatınm Projesi Fizibilite Raporu".(Feasibility Report for Investment of the Metropolitan Transportation and Railway System) realized by the Metropolitan Municipality of İzmir and found some differences. By this evaluation, first investment, maintance, repair and operation costs and also incomes have been taken into consideration. As a result; the foreseen values for daily number of passengers in the report mentioned may be achieved if other modes of transport are forbidden, therefore İzmir-Light Railway system may be operated most effectively. The performance of feasibility report on investment project has been evaluated. Işıl GÜRSOY