Toplu Taşıma Organizasyonlarında Akıllı Ulaşım Sistemlerinin Karşılaştırmalı Değerlendirme Yöntemi ile Performans Analizi

Abstract

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kentsel ulaşım problemleri artış göstermekte, geleneksel planlama yöntemleri bu problemlere çözüm üretme konusunda yetersiz kalmaktadır. Planlama yaklaşımları ulaşım altyapılarının geliştirilmesi ve kapasitesinin arttırılması gibi geleneksel çözümlerden yenilikçi, sürdürülebilir ve kentsel yaşam odaklı çözümlerin tercih edildiği çözümlere doğru değişim göstermiştir. Planlama yaklaşımlarındaki bu değişim ile birlikte Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS), sürdürülebilir kentsel hareketlilik hedeflerine ulaşmada büyüyen ve gelişen bir olgu olarak ortaya çıkmıştır. Gözlemleme, veri toplama ve etkili yönetim amaçları ile kullanılan bir çok AUS teknolojisi kentsel toplu taşıma sistemlerine entegre edilmiştir. Bu teknolojilerin kentsel ulaşım sistemlerinde uygulanması kentsel ulaşımın kalitesi açısından her ne kadar fayda sağlasa da, bu sistemlerin sürekli gelişiminin ve olumlu etkilerinin devamlılığının sağlanması açısından izleme ve değerlendirme çalışmaları gereklidir. Çalışmanın amacı AUS uygulamaları üzerinden sistem performansı ölçümü için “karşılaştırmalı değerlendirme aracı” üretmektir. Çalışmada, toplu taşıma organizasyonlarının performanslarının analiz edildiği “karşılaştırmalı değerlendirme yöntemi” geliştirilmiştir. Çalışma için Amerika Birleşik Devletleri’nin metropolitan bölgelerinden 7 toplu taşıma işletmesi, 5 performans kategorisi altında 24 performans göstergesi üzerinden değerlendirilmek üzere seçilmiştir. Toplu taşıma işletmelerinin birbirlerine göre güçlü ve zayıf özelliklerinin belirlenmesi amacıyla bu göstergelerin değerleri ile toplu taşıma işletmelerinin performans endeksleri hesaplanmış ve çeşitli duyarlılık analizleri gerçekleştirilmiştir.