Öğretmenlerin iş yaşam kalitesi ile işe bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki

Abstract

Literatürde, yüksek iş yaşam kalitesinin çalışan motivasyonu, mesleki doyum ve performans üzerinde olumlu etkiler yarattığı; işe bağlılıkla pozitif yönde ilişkili olduğu sıklıkla vurgulanmaktadır. Öğretmenlik gibi yoğun duygusal emek gerektiren mesleklerde, bu iki kavram arasındaki ilişkinin belirlenmesi, eğitim hizmetlerinin kalitesini artırmada stratejik bir önem taşımaktadır. Bu araştırma, öğretmenlerin iş yaşam kalitesi ile işe bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyerek eğitim sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin benimsendiği çalışmada, Denizli ilinde görev yapan 372 öğretmenden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Veri toplama aracı olarak İş Yaşam Kalitesi Ölçeği ile Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği kullanılmış, bulgular istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin iş yaşam kalitesi algılarının genel olarak orta ve üst düzeyde, işe bağlılıklarının ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Lisansüstü eğitim düzeyine sahip öğretmenlerin mesleki doyumlarının yüksek olmasına rağmen stres düzeylerinin de arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca yaş ve mesleki kıdem arttıkça hem iş yaşam kalitesi hem de işe bağlılık düzeylerinde anlamlı artışlar saptanmıştır. İş yaşam kalitesi ile işe bağlılık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş; iş yaşam kalitesinin işe bağlılığı yordayan bir değişken olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin iş yaşam kalitesini artırmaya yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesinin, mesleki doyumu ve işe bağlılığı güçlendireceğini göstermektedir. Bu kapsamda stres yönetimi programları, esnek çalışma modelleri ve kariyer gelişim fırsatları gibi stratejik adımların eğitim sisteminin etkinliğine katkı sunabileceği önerilmektedir.The literature frequently emphasizes that high quality of work life positively influences employee motivation, job satisfaction, and performance, and is positively associated with work engagement. In professions such as teaching, which require intense emotional labor, identifying the relationship between these two concepts holds strategic importance for enhancing the quality of educational services. This study aims to contribute to the sustainability of the education system by examining the relationship between teachers' quality of work life and their levels of work engagement. The research was conducted using a quantitative methodology based on the relational screening model, and data were collected from 372 teachers working in the province of Denizli. The Quality of Work Life Scale and the Utrecht Work Engagement Scale were utilized as data collection tools, and the obtained data were analyzed using statistical methods. The findings revealed that teachers' perceptions of quality of work life were generally at moderate to high levels, while their levels of work engagement were found to be high. It was observed that teachers with postgraduate education exhibited higher levels of professional satisfaction, yet also experienced elevated levels of stress. Additionally, age and professional seniority were positively associated with both quality of work life and work engagement. A significant positive correlation was identified between the two variables, and quality of work life was determined to be a predictive factor of work engagement. In light of these findings, it is suggested that developing policies aimed at improving quality of work life plays a critical role in enhancing teachers’ job satisfaction and strengthening their work engagement. Strategic initiatives such as stress management programs, flexible working conditions, and opportunities for career development are recommended to improve the overall efficiency of the education system.