Riskten Korunma Amaçlı Türev Araçların Türkiye Muhasebe Standartları Kapsamında Muhasebeleştirilmesi

Abstract

Türev araçlar, değeri dayanak varlığın değerine bağlı olarak belirlenen ve söz konusu varlığın hak ve yükümlülüklerinin ticaretine imkan sağlayan finansal araçlardır. Ülkemizde Türkiye Muhasebe Standartları/Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nın yürürlüğe girmesiyle türev araçların muhasebeleştirilmesi ile ilgili yeni muhasebe uygulamaları söz konusudur. Türkiye Muhasebe Standardı 39'da türev araçlarla ilgili riskten korunma muhasebesi uygulama kurallarını açıklanmaktadır. Riskten korunma muhasebesinin uygulanmasında Türkiye Muhasebe Standardında belirtilen ölçütlere uyum sağlaması gereklidir. Uygulanması isteğe bağlı olan ve uygulandığında bazı şartların gerekli olduğu riskten korunma muhasebesi, türev araçların gerçeğe uygun değerlerindeki değişimlerden kaynaklanan kazanç ve kayıpların mümkün olduğunca gerçekleştiği dönemlerde gösterilmesini ve dönem kâr zararının daha doğru ifade edilmesini sağlaması açısından önemlidir. Bu çerçevede çalışmada riskten korunma muhasebesinin uygulanmasında gerekli şartlar üzerinde durularak, gerçeğe uygun değer riski, nakit akış riski ve net yatırım riskinden korunma amaçlı türev araçların muhasebeleştirilmesine yer verilmiştir. Riskten korunma muhasebesi ile ilgili olarak var olan Tekdüzen Hesap Planı sistemindeki hesaplar yetersiz kaldığından, muhasebe kayıtları yapılırken gerektiğinde Kamu Gözetimi ve Muhasebe Standartları'nın yayınladığı Türkiye Muhasebe Standardı ile uyumlu "Finansal tablo örnekleri ve kullanım rehberi" referans alınmıştır.