Kripto para pi̇yasasındaki volatilitenin davranışsal finans teorisi açısından incelenmesi

Abstract

Hızla gelişen kripto para piyasası, yenilikçi yapısı ve geleneksel finansal sistemleri bozma potansiyeli nedeniyle son yıllarda büyük ilgi görmüştür. Bu piyasa, güvenli ve şeffaf işlemler sağlayan blokzincir teknolojisine dayanmaktadır. Kripto para birimleri, yüksek getiri beklentisi nedeniyle geniş bir yatırımcı kitlesinin ilgisini çekmiştir. Bu çalışmada, öncelikle kripto para piyasası için uygun bir volatilite modeli belirlenmiştir. Günlük getiri verileri için uygun model; Bitcoin (BTC) için ARMA(1,0)-EGARCH(1,1), Ethereum (ETH) için ise ARMA(1,0)-GARCH(1,1) olduğu, saatlik getiri verileri için ise hem BTC hem de ETH için ARMA(2,1)-EGARCH(1,1) olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonuçları, kripto para piyasasında negatif şokların pozitif şoklara kıyasla volatilitede daha belirgin bir artışa neden olduğu bir kaldıraç etkisine işaret etmektedir. Belirlenen volatilite yapısına dayalı olarak takvim anomalileri analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kripto para piyasasında takvim anomalilerinin varlığını ortaya koymakta ve yılın belli aylarında, haftanın belirli günlerinde ve günün belirli saatlerinde potansiyel olarak daha yüksek getiri elde edebileceğini göstermektedir. BTC yatırımcıları en yüksek getiriyi ekim ayında, pazartesi günleri ve 07:00-14:00 ile 19:00-00:00 UTC saatleri arasında elde etmektedir. Buna karşılık, ETH yatırımcıları en yüksek getiriyi nisan ayında, cumartesi günleri ve 19:00-01:00 UTC saatleri arasında elde etmektedir. Aynı zamanda hafta sonları, özellikle pazar günleri daha düşük getirilerle ilişkilendirilmektedir. Çalışma ayrıca, takvim anomalilerin sadece getiride değil aynı zamanda volatilitede de olduğunu göstermektedir. Ocak ayında ve pazartesi günlerinde önemli ölçüde daha yüksek volatilite olduğunu ortaya koymuştur. Şangay ve Sidney Borsa’nın işlem gördüğü saat aralığı BTC üzerinde en fazla etkiye sahipken, ETH için ise New York Borsası’nın işlem gördüğü saat aralığı önemlidir. Cross-Sectional Standart Deviation (CSSD) ve Cross-Sectional Absolute Deviation (CSAD) modellerinden elde edilen sonuçlar, kripto para piyasasında belirli bir sürü davranışının gözlenmediğini ortaya koymaktadır.

The rapidly developing cryptocurrency market has attracted a great deal of attention in recent years due to its innovative nature and potential to disrupt traditional financial systems. This market is based on blockchain technology, which enables secure and transparent transactions. Cryptocurrencies have attracted the attention of a wide range of investors due to the expectation of high returns. In this study, we first determine an appropriate volatility model for the cryptocurrency market. The appropriate model for daily return data is ARMA(1,0)-EGARCH(1,1) for Bitcoin (BTC), ARMA(1,0)-GARCH(1,1) for Ethereum (ETH), and ARMA(2,1)-EGARCH(1,1) for both BTC and ETH for hourly return data. The results of the analysis suggest a leverage effect in the cryptocurrency market, where negative shocks cause a more significant increase in volatility than positive shocks. Based on the identified volatility structure, we analyze calendar anomalies. The results reveal the existence of calendar anomalies in the cryptocurrency market, suggesting potentially higher returns in certain months of the year, on certain days of the week, and at certain times of the day. BTC traders earn the highest returns in October, on Mondays, and between 07:00-14:00 and 19:00-00:00 UTC. In contrast, ETH traders earn the highest returns in April, on Saturdays, and between 19:00-01:00 UTC. At the same time, weekends, especially Sundays, are associated with lower returns. The study also shows that calendar anomalies are not only in returns but also in volatility. It found significantly higher volatility in January and on Mondays. The trading hours of the Shanghai and Sydney stock exchanges have the most impact on BTC, while the trading hours of the New York stock exchange are significant for ETH. The results obtained from the Cross-Sectional Standard Deviation (CSSD) and Cross-Sectional Absolute Deviation (CSAD) models reveal that no specific herding behavior is observed in the cryptocurrency market.